Khóa học Facebook Marketing tại Hoàng Nguyễn

Khái niệm, loại hình cơ cấu xã hội căn bản?

iWin 280 HD - Game Bài Chính Hiệu iWin

Game Bài đẳng cấp đã được chứng minh hỗ trợ mọi dòng máy, cộng đồng vui, cực khủng.

13.1. Khái niệm cơ cấu xã hội
Có nhiều định nghĩa về cơ cấu xã hội:
- Cơ cấu xã hội là mối liên hệ vững chắc của các thành tố trong hệ thống xã hội. Các cộng đồng xã hội (dân tộc, giai cấp, nhóm nghề nghiệp…) là những thành tố cơ bản.
Về phần mình mỗi cộng đồng xã hội lại có cơ cấu phức tạp với những tầng lớp bên trong và những mối liên hệ giữa chúng.
- Cơ cấu xã hội là mô hình của các mối liên hệ giữa các thành phần cơ bản trong một hệ thống xã hội. Những thành phần này tạo nên bộ khung cho tất cả các xã hội loài người, mặc dầu tính chất của các thành phần và các mối quan hệ của chúng luôn biến đổi từ xã hội này đến xã hội khác. Những thành phần quan trọng nhất của cơ cấu xã hội là vị thế, vai trò, nhóm và các thiết chế.
- Cơ cấu xã hội là tổng thể các nhóm xã hội có liên hệ tác động qua lại với nhau, cũng như các thiết chế xã hội và các mối quan hệ của chúng. Cơ chế tồn tại và phát triển của cơ cấu xã hội được chứa đựng trong hệ thống hoạt động của con người. Sự phân công lao động xã hội như nguồn gốc sâu xa nhất của các khác biệt xã hội, là chìa khoá để giải thích lịch sử các mối quan hệ xã hội, nó mang tính nguyên tắc đối với quá trình cấu tạo nhóm.
* Khi nói đến cơ cấu xã hội cần lưu ý rằng: Xã hội là một hệ thống tổ chức đa dạng, phức tạp của các mối liên hệ cá nhân và các tổ chức xã hội. Trong đó quan hệ xã hội là hình thức vận động của cơ cấu xã hội, cơ cấu xã hội là nội dung và cơ sở của sự tồn tại và phát triển của quan hệ xã hội.

13.2. Các loại hình cơ cấu xã hội căn bản

13.2.1. Cơ cấu xã hội - giai cấp

- Trong xã hội có giai cấp sự phân chia các thành viên của xã hội thành các giai cấp là cơ sở của cơ cấu xã hội. Cơ cấu xã hội - giai cấp là tổng thể các giai cấp trong xã hội và mối liên hệ giữa các giai cấp với nhau.
- Theo xã hội học Mác-xít, cơ cấu xã hội - giai cấp là hạt nhân của cơ cấu xã hội. Chính mối liên hệ giai cấp và cuộc đấu tranh giai cấp xác định phương hướng cơ bản cho sự phát triển của xã hội cũng như của các nhóm xã hội.
- Nghiên cứu về cơ cấu xã hội - giai cấp thường hướng tới việc xem xét những giai cấp nào hiện có trong xã hội, địa vị của các giai cấp đó trong hệ thống chính trị và lợi ích mà nó thu được từ vị trí đó. Ngoài ra, người ta còn xem xét mối quan hệ của các giai cấp trong hệ thống xã hội. Đặc trưng của các mối quan hệ đó cũng như các yếu tố chi phối các mối quan hệ của các giai cấp này.
- Nghiên cứu về sự biến đổi của các giai cấp về số lượng, chất lượng, địa vị xã hội, lợi ích… là một khuynh hướng đang được chú ý hiện nay (nghiên cứu về sự di động xã hội của các giai cấp, các nhóm nghề nghiệp…)

13.2.2. Cơ cấu xã hội - dân tộc, sắc tộc

Dân tộc là những cộng đồng người hình thành trong lịch sử dựa trên cơ sở cộng đồng lãnh thổ, cộng đồng sinh hoạt kinh tế, văn hoá, ngôn ngữ và những yếu tố phong tục tập quán, thói quen tâm lý của con người. Còn các tập đoàn sắc tộc là những dân tộc ít người thuộc một dân tộc nào đó sống trên lãnh thổ hay thuộc thành phần của một dân tộc nào đó mà vẫn giữ bản sắc văn hóa, phong tục tập quán, các đặc điểm ngôn ngữ, tâm lý của mình.
Cơ cấu dân tộc, sắc tộc là tổng thể những mối liên hệ giữa các dân tộc, sắc tộc trong xã hội.
Một số quan điểm cho rằng: Dân tộc được hình thành trên cơ sở của nền sản xuất hàng hoá và gắn liền với sự hình thành và phát triển của chủ nghĩa tư bản. Cơ sở kinh tế cho quá trình sinh ra của cộng đồng dân tộc là sự mất tính phân tán, riêng rẽ của chế độ phong kiến, sự mạnh lên của các mối liên hệ kinh tế giữa các vùng riêng biệt trong đất nước, sự thống nhất của các thị trường địa phương vào thị trường chung của dân tộc, sự cần thiết thông nhất chính phủ và lãnh thổ. Ngay từ khi ra đời, dân tộc đã mang một dấu ấn chính trị - xã hội của giai cấp rõ nét. Bên trong dân tộc ngày càng mạnh lên các mâu thuẫn xã hội, càng thể hiện được tính độc lập giữa các giai cấp trong xã hội. Để tạo ra một thế giới bình đẳng, việc xoá bỏ những khác biệt giữa các dân tộc, sắc tộc trong xã hội là một quá trình tất yếu khách quan.

13.2.3. Cơ cấu xã hội - dân số 

- Cơ cấu xã hội - dân số là sự phân chia xã hội thành các tập đoàn người theo các đặc trưng về lứa tuổi, giới tính, cùng với mối liên hệ giữa các tập đoàn đó.
- Khi nghiên cứu về cơ cấu xã hội - dân số, người ta thường nghiên cứu đặc trưng về lứa tuổi và sự phân chia dân số thành các nhóm tuổi khác nhau mà mỗi nhóm tuổi thường gắn với các đặc điểm tâm sinh lý khác nhau, các loại hình hoạt động khác nhau. Có nhiều cách phân chia dân số theo đặc trưng nhóm tuổi tuỳ theo mục đích nghiên cứu. Có thể phân chia thành: Nhóm tuổi lao động, nhóm tuổi ngoài lao động, nhóm từ 0 - 5 tuổi, 5 - 10 tuổi và 10 - 15 tuổi, nhóm người trong độ tuổi sinh đẻ, nhóm người ngoài độ tuổi sinh đẻ. Nghiên cứu về dân số theo nhóm tuổi cho ta thấy thực trạng dân số của một quốc gia là trẻ hay già, từ đó có những khuyến nghị về chính sách xã hội phù hợp.
- Nghiên cứu về tỷ lệ nam nữ của dân số cũng là một vấn đề quan trọng trong cơ cấu xã hội - dân số. Bởi vì những thông tin này cho ta thấy khuynh hướng về sử dụng lao động và chính sách đối với lao động nữ.
- Việc nghiên cứu cơ cấu xã hội - dân số là một việc làm rất quan trọng trong xã hội học bởi vì sự thay đổi của cơ cấu xã hội - dân số luôn luôn dẫn đến những thay đổi, biến động trong quá trình phát triển của xã hội nói chung cũng như của tất cả các quá trình khác. Có thể nói những thay đổi trong các nhóm lứa tuổi, giới tính có ảnh hưởng rõ rệt đến cường độ, tính chất của di động xã hội, đến cơ cấu nghề nghiệp, đến tính tích cực xã hội của con người.

13.2.4. Cơ cấu xã hội nghề nghiệp

- Là sự phân công lao động xã hội, là sự chuyên môn hoá theo ngành của các tập đoàn xã hội nhằm thực hiện những chức năng lao động của mình trong khuôn khổ của các tổ chức sản xuất xã hội  chung (tổ chức sản xuất hay phi sản xuất) trong nền kinh tế xã hội.
Có thể nói cơ cấu giai cấp là sự phân chia xã hội theo tầng lớp theo chiều ngang của cơ cấu xã hội. Còn cơ cấu nghề nghiệp là sự phân chia cơ cấu xã hội theo chiều dọc của xã hội.
- Mỗi một xã hội và mỗi một giai đoạn lịch sử đều có một thang giá trị nghề nghiệp khác nhau. Khi điều kiện kinh tế - xã hội thay đổi thì thang giá trị nghề nghiệp cũng thay đổi theo.
- Cơ cấu nghề nghiệp xã hội chịu tác động mạnh mẽ của cơ cấu xã hội - giai cấp và cơ cấu xã hội dân số. Sự phân công lao động xã hội là nhân tố quan trọng để tạo ra sự phân chia lao động xã hội.

Khái niệm, loại hình cơ cấu xã hội căn bản?

0 comments:
Đăng nhận xét